|
|
Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı ve mevsime ait
özellikler nedeniyle enfeksiyon hastalıkları çeşitli dağılımlar
göstermektedir. Havaların ısınmasıyla birlikte sularla ve besinlerle
bulaşan hastalık etkenleri yaygın olarak görülmekte, önlem alınmadığı
taktirde toplumda nadir görülen hastalıklar bir anda salgın boyutlarına
ulaşabilmektedir.
Su ve
besinlerle bulaşan hastalıklarda etken genellikle ağız yoluyla alınır,
sindirim yoluna yerleşir ve enfeksiyona yol açar. Etken; su ve besinlerle
genellikle hasta kişilerin dışkı veya idrarlarından bulaşmaktadır. En sık
karşılaşılan belirtiler karın ağrısı, ishal ve kusmadır.
İshalli
hastalıkların sayısını arttıran özellikler:
- Hava sıcaklığının yüksek
olduğu mevsimler
- Kentlerin gecekondu
bölgeleri
- Kirli akarsu, göl ve
yüzeysel suların çevresindeki yerleşim bölgeleri
- Anne sütü ile beslenmeyen
çocuklar
- Düşük doğum ağırlığı ile
doğan bebekler
- Biberon ile beslenen
çocuklar
- Beslenme yetersizliği olan
çocuklar
- İmmün yetmezliği olanlar
- Aşılama hizmetinin yeterli
verilmediği toplumlar
- Sağlıklı su temin
edilemeyen yerler
- Tuvalet, mutfak, banyo
koşulları iyi olmayan hanelerde yaşayanlar
- Küçük ve büyükbaş hayvan
ile tavuk beslenen evlerde yaşayanlar
- Karasineklerin yoğun
olduğu bölgeler
- Sağlık hizmetlerinden
yeterince yararlanamayan bölgeler
Su ve
besinlerle bulaşan hastalıklardan korunmanın temel kuralları:
- Eller bol su ve sabunla
yıkanmalıdır.Sadece etkin el yıkama ile pek çok enfeksiyon
hastalığından korunmak mümkündür.Ellerin her tarafı,parmak
aralıkları,tırnak içleri ovalanarak yıkanmalıdır.
- Sağlıklı ve yeterli su
temin edilmelidir. Temiz olduğundan emin olunmayan sular kaynatılarak
kullanılmalıdır.
- İnsan atıklarının uygun
şekilde uzaklaştırılması gerekir. Ayrıca tuvalet kağıdı
kullanıldığında parmakların kontamine
olmamasına dikkat edilmelidir. Tuvaletten çıktıktan sonra eller
mutlaka su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
- Karasineklerle mücadele
için evde çöpler kapalı kovalarda biriktirilmelidir.
- Bebekler anne sütü ile
beslenmelidir. Bebek bakımında
hijyenik kurallara uyulmalı,eller sık sık
yıkanmalıdır.
- Tüm sebze ve meyveler akan
su altında bol ve temiz su ile yıkandıktan sonra yenilmelidir. Bu
yiyecekler çamurlu ise su dolu bir kapta 5-10 dakika bekletilmeli, bu
işlem birkaç kez tekrarlanmalı ve sonra çeşme altında bol suda
yıkanmalıdır.
- Pişirilerek yenen
yiyecekler güvenli bir şekilde hazırlanmalı ve buzdolabında uygun
sıcaklık ve sürede saklanmalıdır.
- Açıkta satılan gıda
maddeleri kesinlikle alınmamalı ve tüketilmemelidir.
- Gıda maddelerinin
etiketlerinde Tarım ve Köy işleri Bakanlığı’nın üretim izni, üretim ve
son kullanma tarihlerinin bulunmasına dikkat edilmelidir.
- Kabuklu deniz ürünleri
temiz yerlerden temin edilmelidir.
- Kişide karın ağrısı, ishal
ve kusma belirtileri ortaya çıkarsa hekime başvurmalıdır. Kişiler
hasta oldukları dönemde bulaştırıcı olduklarından kişisel korunma
yöntemlerine özen göstermelidirler.
Halkımıza Sağlıklı
günler dileriz.
Dr. A.Levent YILMAZER
Isparta İl Sağlık Müdürü
|
|